W Makatonie każde uczone pojęcie ma swój odpowiedni gest (znak manualny). Na Program składa się około 450 znaków podstawowych (Słownictwo) i około 7000 znaków uzupełniających, dodatkowych, tak więc liczba gestów odpowiada ilości pojęć. Znakom podobnie, jak symbolom towarzyszy zawsze normalna, gramatyczna mowa (zależnie od możliwości dziecka/dorosłego).

Znaki manualne Makatonu są proste i czytelne. Stworzone w Polsce, w latach 2001-2005 przez dr Bogusławę Kaczmarek głównie na bazie naturalnych znaków ikonicznych (tj. gestów odnoszących się do rzeczywistych czynności, przedmiotów) uzupełnionych w uproszczone znaki języka migowego - w Polsce Polskiego Języka Migowego, w wersji oryginalnej - Brytyjskiego Języka Migowego. Każdy kraj posługujący się Makatonem posiada własny zestaw gestów. Przykładowe polskie gesty Makatonu

Makaton jest Programem Językowym, czyli uporządkowanym spójnym systemem znaków z określonymi regułami użycia oraz tworzenia nowych znaków; kategorie językowe reprezentowane są przez odpowiednie grupy znaków i zasady ich wykonywania (gesty) lub rysowania (symbole).

Gesty Makatonu są formami alternatywnymi (gdy mowa nie występuje w ogóle) lub wspomagającymi mowę (gdy mowa występuje, lecz w niewystarczającym zakresie, aby móc ją zrozumieć). Gesty stanowią wówczas jej uzupełnienie przy równoczesnym jej rehabilitowaniu, stąd podczas stosowania gestów w komunikacji nie można mówić o uśmiercaniu mowy. Gesty i mowa uczone są równocześnie w tym samym momencie. Terapia logopedyczna przebiega równolegle wraz z wprowadzaniem form manualnych. Z czasem, kiedy dziecko/dorosły zaczyna opanowywać mowę, gesty są wycofywane.